ਬਲਰਾਜ ਸਿੱਧੂ ਨਾਲ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਅਲੀ ਦੀ ਇਕ ਮੁਲਾਕਾਤ ਬਲਰਾਜ: ਅੰਗਰੇਜ਼ ਤੇਰੇ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਸਫਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆਂ ਕਈ ਸਾਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਤੂੰ ਪਿਛੇ ਮੁੜ ਕੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ।ਲਿਆ ਤੇਰੀ ਪਿਛਲ ਝਾਤ ਮਰਵਾਈਏ ਤੇ ਗੱਲ ਤੇਰੇ ਪਿਛੋਕੜ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੀਏ?
ਅੰਗਰੇਜ਼: ਬਾਈ ਜੀ, ਇਹ ਗੱਲ ਦਰੁਸਤ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮੈਂ ਪਿਛੇ ਮੁੜ ਕੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ।ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਛੋਕੜ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਭੁਲਾਇਆ।ਪਿਛੋਕੜ ਨੂੰ ਭੁਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਆਪਣਾ ਭਵਿਖ ਨਹੀਂ ਸੁਆਰ ਸਕਦਾ। ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਪਿੰਡ ਮਨਸੂਰ ਦੇਵਾ, ਤਹਿਸੀਲ ਜ਼ੀਰਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਹੈ।ਉਥੋਂ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿਚ ਖੇਡ ਕੇ ਮੈਂ ਜਵਾਨ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।
ਬਲਰਾਜ: ਤੇ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ?
ਅੰਗਰੇਜ਼: ਜਿਵੇਂ ਜੱਟਾਂ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਖੇਤੀ ਤੇ ਬਾਣੀਆਂ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਹੱਟੀ ਕਰਨੀ ਸਿਖਾਉਣੀ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ। ਇਵੇਂ ਅਸੀਂ ਮਰਦਾਨੇ ਕੇ ਹੁੰਦੈ ਹਾਂ। ਗਾਇਕੀ ਸਾਡੇ ਖੂਨ ਵਿਚ ਹੈ।ਇਹਨੂੰ ਅਸੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਪਾਸ ਔਨ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ।
ਅੰਗਰੇਜ਼ ਅਲੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੀ ਗਾਉਣ ਲਈ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਬਲਰਾਜ: ਤੂੰ ਕਿਸਦੀ ਗਾਇਕੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਵਿਤ ਹੈਂ?
ਅੰਗਰੇਜ਼: ਹੁਣ ਤਾਂ ਐਨੇ ਹਰਫਨ ਮੌਲਾ ਗਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜੁਆਬ ਦੇਣ ਲੱਗਿਆਂ ਕਈ ਨਾਮ ਰਹਿ ਜਾਣਗੇ। ਹਾਂ ਮੁਢਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਮੈਂ ਕੁਲਦੀਪ ਮਾਣਕ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਤੋਂ ਮੁਤਾਸਰ ਸੀ। ਤੇ ਮੈਂ ਮਾਣਕ ਦੇ ਗੀਤ ਖੇਤਾਂ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ ਉੱਚੀ ਉੱਚੀ ਗਾਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਬਲਰਾਜ: ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ?
ਅੰਗਰੇਜ਼: ਸ਼ੁਰੂ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਅਸੀਂ ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੇ ਢਾਡੀ ਜਥਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਜਿਹੜਾ ਦੋ ਚਾਰ ਸੌ ਮਿਲਦਾ ਸੀ ਉਸੇ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਚੱਲਦਾ ਸੀ।ਅੰਤਾਂ ਦੀ ਗਰੀਬੀ ਹੰਢਾਈ ਹੈ ਮੈਂ।
ਬਲਰਾਜ: ਢਾਡੀ ਕਲਾ ਛੱਡਕੇ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਗਾਇਕੀ ਵੱਲ ਆਉਣ ਦਾ ਸਬੱਬ ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ?
ਅੰਗਰੇਜ਼: ਜਿਵੇਂ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਲੋੜ੍ਹ ਕਾਢ ਦੀ ਮਾਂ ਹੂੰਦੀ ਐ।ਸਾਡਾ ਜ਼ੀਰੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਜ਼ੀਰੇ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਮਰੀਕ ਤਲਵੰਡੀ ਜੀ ਸਨ।ਜੋ ਆਪ ਵਧੀਆ ਗੀਤਕਾਰ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਗਾਇਕੀ ਵੱਲ ਆਵਾਂ।ਤਲਵੰਡੀ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਹੀ ਮੇਰਾ ਤੁਆਰਫ ਜਗਦੇਵ ਸਿੰਘ ਜੱਸੋਵਾਲ ਨਾਲ ਕਰਾਉਂਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕਣਾ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਬੜ੍ਹੇ ਜਾਨਦਾਰ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲਾ ਕਬੂਤਰ ਹੈ। ਜਸੋਵਾਲ ਨੇ ਜੁਆਬ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਲਿਆਉ ਇਹਦੀ ਪ੍ਰਫੈਸਰ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਮੇਲੇ ਵਿਚ ਉਡਾਰੀ ਲਵਾਕੇ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ।
ਬਲਰਾਜ: ਫੇਰ ਲਾਈ ਉਡਾਰੀ?
ਅੰਗਰੇਜ਼: ਹਾਂ ਉਥੋਂ ਐਸੀ ਉਡਾਨ ਭਰੀ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ ਅਜੇ ਤੱਕ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਕਲਾਬਾਜ਼ੀਆਂ ਲਾਉਂਦਾ ਫਿਰਦਾਂ।
ਬਲਰਾਜ: ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਫਰ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਲੱਗਦੈ?
ਅੰਗਰੇਜ਼: ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਦਿਨ ਯਾਦ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਡੈਨਮਾਰਕ ਗਾਉਣ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਜਹਾਜ਼ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਜਗਦੇਵ ਸਿੰਘ ਜੱਸੋਵਾਲ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਤੈਨੂੰ ਗੱਡੇ ਤੋਂ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਸਫਰ ਕਿਵੇਂ ਲੱਗਿਆ? ਮੈਂ ਐਨਾ ਭਾਵੁਕ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਮੈਥੋਂ ਆਪਣਾ ਰੋਣਾ ਰੋਕ ਨਾ ਹੋਇਆ। ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤਾਂ ਕਦੇ ਗੱਡੇ ਉੱਤੇ ਵੀ ਬੈਠ ਕੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦੇਖਿਆ। ਮੈਂ ਮਿਹਨਤ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਤੇ ਦਾਤੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਉਸਦਾ ਸਿਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।ਅੱਜ ਉਹੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਅਲੀ ਬ੍ਰਮਿੰਘਮ ਤੋਂ ਗਲਾਸਗੋ ਸ਼ੋਅ ਕਰਨ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਦੀ ਫਲਾਇਟ ਵਿਚ ਜਾਂਦੈ।ਮੌਲਾ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਹੈ।
ਬਲਰਾਜ: ਇਕ ਕਹਾਵਤ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਕਾਮਯਾਬ ਮਰਦ ਦੇ ਪਿਛੇ ਇਕ ਔਰਤ ਦਾ ਹੱਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇਰੇ ਪਿਛੇ ਕਿਸਦਾ ਹੱਥ ਹੈ?
